Stal ocynkowana czy stal czarna – czym się różnią i gdzie znajdują zastosowanie?

Co wybrać: tańszą stal czarną czy droższą, ale bardziej odporną stal ocynkowaną? Wszystko zależy od tego, w jakim miejscu znajduje się konstrukcja: suchym, dobrze wentylowanym pomieszczeniu lub na zewnątrz, gdzie panują wilgotne warunki. Poznaj najważniejsze właściwości stali czarnej i ocynkowanej i dowiedz się, jakiego materiału potrzebujesz.

Stal nierdzewna i ocynkowana: inny skład, inne właściwości

Stal czarna to „surowa”, nieobrobiona wersja stali. Składa się w większości z żelaza, z niewielką domieszką węgla. Może też mieć w składzie śladowe ilości manganu lub krzemu. Jej czarny lub ciemnoszary kolor wynika z obecności tlenków żelaza, powstających w wyniku kontaktu pierwiastka z powietrzem.

Stal ocynkowana to w rzeczywistości… stal czarna, tyle że pokryta powłoką ochronną. Warstwę cynku nanosi się metodą ogniową lub galwaniczną. Cynk wchodzi w reakcję z tlenem, a w efekcie powstaje odporny na korozję tlenek cynku. Powłoka na powierzchni stali ocynkowanej jest na tyle skuteczna i trwała, że materiał można bez obaw wykorzystywać tam, gdzie panują wilgotne warunki, np. na zewnątrz budynków.

Z racji tego, że stal ocynkowana powstaje ze stali czarnej, oba materiały mają podobną wytrzymałość i sztywność. Stal czarna jest przy tym łatwiejsza w obróbce – można ją spawać bez usuwania warstwy ochronnej. W przypadku spawania stali ocynkowanej bardzo ważne jest, by najpierw pozbyć się cynku z powierzchni – inaczej mogą wytwarzać się trujące opary.

Odporność na korozję – podstawowa różnica pomiędzy stalą ocynkowaną i stalą czarną

To, jak oba rodzaje materiałów reagują na wilgoć i kontakt z wodą, wpływa na możliwości ich zastosowania. Stali czarnej nie powinno się stosować na zewnątrz budynków oraz wszędzie tam, gdzie może być narażona na korozję. Stal ocynkowaną można natomiast wykorzystywać w konstrukcjach zewnętrznych, również w zanieczyszczonym lub zasolonym środowisku.

Warto pamiętać, że stal pokryta cynkiem nie jest chroniona przed korozją równie skutecznie, co stal nierdzewna. Powłoka cynkowa może z czasem się ścierać, niekiedy dochodzi również do uszkodzeń mechanicznych. Przez takie odsłonięte miejsca może przedostawać się wilgotne powietrze i woda. Aby tego uniknąć, warto regularnie kontrolować powierzchnię stalowych elementów i uzupełniać ewentualne ubytki, np. za pomocą farby cynkowej.

Gdzie zastosować stal czarną?

Stal czarna jest tańsza od stali ocynkowanej. Warto ją wybrać, gdy budżet projektu jest ściśle określony i nie mieszczą się w nim droższe rozwiązania, a jednocześnie zastosowany materiał nie musi być odporny na korozję. Gdy konstrukcja stalowa ma się znajdować w suchym, dobrze wentylowanym pomieszczeniu, nie trzeba przepłacać i wybierać stali ocynkowanej. Stal czarna bez problemu poradzi sobie w takich warunkach, zachowując żywotność przez długi czas.

Elementy ze stali czarnej często pojawiają się:

w wewnętrznych konstrukcjach budynków: jako słupy, ramy czy belki;
w maszynach przemysłowych;
jako zbrojenia w betonie;
w rusztowaniach i innych elementach tymczasowych, demontowanych po zakończeniu prac budowlanych;
w liniach przesyłowych w środowiskach kontrolowanych przemysłowo (gdzie wilgotność jest stała i mierzona na bieżąco).

Stali czarnej w wersji surowej, niepokrytej warstwą ochronną, nigdy nie należy stosować:

na zewnątrz budynków;
w środowiskach agresywnych chemicznie;
w wilgotnych pomieszczeniach, np. łazienkach, chłodniach, basenach.

Gdzie zastosować stal ocynkowaną?

Stal ocynkowana to najlepszy wybór w przypadku konstrukcji zewnętrznych, a także takich, które znajdują się w wilgotnych pomieszczeniach lub mają bezpośredni kontakt z wodą. Z tego materiału często wykonuje się:

pokrycia dachowe, płyty elewacyjne, rynny;
ogrodzenia, bramy, balustrady, schody, poręcze;
elementy małej architektury: kosze na śmieci, ławki, stojaki rowerowe;
elementy infrastruktury drogowej: maszty informacyjne, słupy pod znaki drogowe;
obudowy maszyn przemysłowych.

Stal ocynkowana ma jeszcze jedną zaletę: estetyczny wygląd, dzięki któremu sprawdza się jako materiał dekoracyjny. Można ją malować proszkowo – zyskuje wówczas oryginaly kolor, ale również dodatkową ochronę przed czynnikami atmosferycznymi.

Ze stali czarnej i ocynkowanej wykonuje się rury, druty, pręty, profile o różnych kształtach. Szeroki wybór tych produktów znajdziesz tu: https://ulamex.com.pl/